Last van een winterdip?

Marijn Legrand
4 dagen geleden
8 minuten om te lezen

Tot een paar jaar geleden zat ik elke winter in zak en as. Ik sleepte mezelf voort om er maar net in te slagen om het hoogstnodige van mijn to do lijst te volbrengen. Ik was moe, ik haatte de lange donkere en natte dagen en slaakte telkens een zucht van opluchting bij het zien van de knoppen aan de bomen bij de start van de lente.

Zoals het overgrote deel van de mensen in onze maatschappij had ik er niet eens bij stil gestaan dat het misschien niet de bedoeling is om zo te pushen, ons zo te overzetten om toch maar te voldoen aan alle verwachtingen van onzelf en de wereld.

Ik stond er totaal niet bij stil dat wat we rondom ons zien, de natuur die in winter gaat, de bomen die hun bladeren laten vallen en in energiebesparingsmodus gaan, de dieren die in de herfst hun nest bouwen om een heerlijk lange winterslaap te doen, omdat er in die periode niets is om op te overleven, misschien voor ons ook de bedoeling zou kunnen zijn.

Niet raar dat ik, samen met vele anderen, daar zo lang niet bij heb stilgestaan.

We staan immers ver af van de natuur. Vanaf de uitvinding van de lamp konden we op elk moment onze activiteiten blijven verderzetten en hoeven we niet te langer te gaan slapen omdat het donker is.

In dit deel van de wereld hoeven we ons ook niet voor te bereiden op lange, koude winters door het hakken van hout voor het vuur, het prepareren van onze huizen tegen zware vrieskoude of bergen sneeuw.

We kunnen op elk moment in de winter alle groenten en fruit kopen in de winkel. We trekken gewoon een warme jas aan en klagen wat vaker over de natte en donkere dagen. Verder doen we gewoon alles hetzelfde. We maken plannen, doen onze hobby's, voelen de vermoeidheid misschien wel, maar zetten gewoon door en noemen het een winterdip.

We staan zover af van de natuur dat het ervaren van wat eigenlijk normaal is, gezien wordt als een afwijking.

We hebben minder energie dan ‘normaal’.

Terwijl het gewoon normaal is dat je minder energie hebt in de winter. Er is in de winter niets. Het is gewoon tijd voor rust, slaap.

In de oorspronkelijke romeinse kalender hadden januari en februari geen naam. Na december was er een naamloze winterperiode en in maart begon het nieuwe jaar.

De reflecties die we maken over het afgelopen jaar en het vooruitkijken en de goede voornemens op 1 januari zijn allemaal zinvolle oefeningen om te maken. Maar misschien is het probleem gewoon dat we ze er allemaal nog bij proberen nemen in die tijd van het jaar waarop we het meest rust nodig hebben. Zouden we die goede voornemens misschien niet beter houden voor in maart?

Als jij dus op een andere manier kan kijken naar de winter, je verwachtingen kan bijstellen voor deze periode, zal je veel minder frustratie voelen. Hoe meer jij blijft doen alsof het heel het jaar door zomer is, hoe meer jij teleurgesteld zal zijn. Over je lichaam dat uitgeput is en je dus niet in staat bent om alles te doen wat je wilde. Over de natte, korte, donkere dagen die niet lang genoeg zijn om alles gedaan te krijgen.

Als je deze periode kan zien als een welverdiende rustperiode, zal je automatisch al veel minder last hebben van een winterdip, omdat je de vermoeidheid en de donkerte niet meer ziet als een afwijking.

Herschrijf jouw verhaal van ‘de winter’, zodat je er niet langer aan wil ontsnappen, maar deze periode kan omarmen. De winter kan een helende periode worden als je er met een andere mindset in gaat.

Meer leven met de seizoenen zal er dus voor zorgen dat jij je minder verzet tegen de winter.

Misschien denk jij nu: ja, gemakkelijk gezegd zo in winterslaap gaan, maar moet ik dat doen als ik gewoon een fulltime job heb en het hele jaar door evenveel moet werken?

De grootste verandering die je kan maken, is de manier waarop je naar de winter kijkt en de verwachtingen die daaruit voort stromen. Alles wat ik je eerder al vertelde, kan zorgen voor een inzicht bij jou wat je mindset verandert. Verwacht niet dat alles in een vingerknip verandert. Inzichten heb je te internaliseren in je dagelijkse leven voor ze écht iets kunnen veranderen.

Je bent geoefend in het haten van korte, natte dagen. Het is een gewoonte geworden om ze te haten.

Het kost dus nu tijd om ze met een andere blik te benaderen en je gewoontes hieromtrent te veranderen. Je bent geoefend in je toch maar pushen, ook al ben je moe. Het vergt dus ook weer oefening om wél te rusten als je moe bent. Waarschijnlijk heb je ook allerlei overtuigingen die naar boven komen als je dan meer rust, om 21u gaat slapen, etc. Ik ben lui, ik ben saai, ik heb geen leven, ik zou beter dit of dat doen, enzo voort.

Al die overtuigingen mag je gewoon een halt toe roepen en vervangen door nieuwe gedachten.

Bijvoorbeeld: Ik neem rust, zoals de natuur. (Je bent ook deel van de natuur).

Als je last hebt van schuldgevoelens of het gevoel dat je lui bent als je rust neemt, kan deze overtuiging helpen: Rust is productief. Mijn lichaam heeft het nodig.

Bedenk voor jezelf gedachten en overtuigingen die je helpen om jezelf te geven wat je nodig hebt.

Welke gedachten kunnen er helpen om zacht te zijn voor jezelf? Wat zou je tegen een lieve vriend(in) of tegen je kind zeggen?

Naast een andere manier van kijken naar de winter, zijn er ook nog andere dingen die helpen om je verhaal over ‘de winter’ en je gevoel erover gemakkelijk te veranderen.

Stop met je agenda even vol te plannen als in de zomer.

We leggen vaak het probleem buiten onszelf door te denken dat het niet anders kan, omdat ze op het werk vanalles van ons verwachten. Maar heel veel van die verwachtingen leggen wij op onszelf. Je weet dat je ieder jaar minder energie hebt, dus als je dat gewoon vooraf mee incalculeert, moet je jezelf op het moment zelf niet overzetten om toch op al je afspraken te geraken. Ook op je werk kan je jezelf een andere maatstaf geven in de winter dan in de zomer. Ga in de winter voor goed genoeg. Energiebesparingsmodus, overal waar het kan.

Zoek een leuke winterhobby.

Het is buiten koud, donker en nat. En als je in de zomer veel activiteiten buitenshuis gaat doen, kan je in de winter al snel voor de tv belanden met je smartphone in de hand. Je scrolt de tijd weg en zet je leven on hold tot je weer een winter hebt uitgezeten. Of je blijft pushen om alles te blijven doen, terwijl je uitgeput bent en je lichaam smeekt om rust.

Dat kan echt wel anders. Zoek een leuke winterhobby.

Sowieso verbaas ik me erover hoe veel volwassenen geen hobby lijken te hebben. Maar zeker in de winter zie ik dat mensen weinig activiteiten beoefenen waar ze voldoening van krijgen. We hangen voor tv, scrollen, consumeren.

Zoek een hobby waarbij je iets kan creëren. Gezellig binnen, onder een deken, met een kaars erbij. Muziekje aan, thee erbij. Kan het beter?

Zie het als een experiment om nieuwe hobby’s te ontdekken en iets te vinden waar jij warm van wordt. Als jij deze periode, waarin je minder energie en zin hebt om buiten te komen, kan zien als tijd die vrijkomt om iets leuks te leren of ontdekken, kan je volgend jaar misschien zelfs uitkijken naar de winter.

Je kan aan de slag in de keuken met bakken of nieuwe recepten koken. Je kan tekenen, schilderen, puzzelen, journalen, scrapbooken, breien, haken, borduren, kleuren. Je kan ook je manier van bewegen veranderen.

Als jij harde sporten doet die veel van je energie vragen, probeer dan eens wat zachtere sporten deze winter. Zoals pilates, zwemmen, yoga. Neem wat meer tijd om te recupereren, ga in de sauna, neem een warm bad.

Hobby’s zijn mega onderschat in wat ze kunnen betekenen in je dagelijks leven. Hoe ze je helpen bij het verminderen van stress, je instant een beter gevoel geven, je helpen ontspannen.

Weet jij niet waar te beginnen? Denk dan eens terug aan je kindertijd. Wat vond je toen leuk? En wil je iets nieuws leren maar weet je niet waar te beginnen? Schrijf je in voor een workshop of duik in de wondere wereld van youtube, waar je zo ongeveer alles kan leren wat je wil.

Maak slaap je prioriteit

Wat misschien wel de grootste verandering is in mijn leven, is het prioriteit maken van slapen. Je slaap is misschien wel de meest productieve periode van je dag. Tijdens je slaap verwerk je zo veel van wat er overdag binnenkomt. Je herinneringen gaan van je korte naar je lange termijn geheugen, er worden afvalstoffen afgevoerd, enzovoort. Je slaap is dus niet een periode waarin je tijd verliest. Het is een periode waarin je herstelt, een periode die nodig is om gezond te blijven, om minder stress te ervaren, om je hersenen te laten herstellen van een dag vol indrukken.

Als slaap evolutionair weinig waarde zou hebben, zouden we uiteraard niet of veel minder slapen. Slaap is het beste medicijn. Dus daarop inzetten is de grootste actie van zelfzorg die je jezelf kan geven. Als je de waarde van slaap echt kan voelen, dan zal je ook bereid zijn om al die stomme saaie tips te volgen die je altijd leest over slapen.

Er zijn altijd redenen waardoor je minder slaap kan krijgen dan je zou willen. Maar er zijn ook altijd manieren om toch aan meer slaap te komen dan je nu krijgt. Daar heb je op te focussen.

Ik weet dat je deze tips waarschijnlijk al duizend keer hebt gehoord, maar als jij niet voldoende slaap krijgt, nog even deze reminders. Als je wel goed slaapt,

Kies een bedtijd. Elke dag opnieuw moeten beslissen wanneer je gaat slapen, zorgt ervoor dat je het gebrek aan tijd voor jezelf waarschijnlijk nu wil inhalen. Maar dit is niet het moment om me time terug te krijgen. Die tijd mag je inplannen in je agenda, met leuke activiteiten voor jezelf. En niet eigen deugddoende slaap afpakken. Je verdient beter.
Geniet van je eerste 2 koffies 's morgens en schakel daarna over op een lekker theetje ofzo.
Ga ‘s morgens wandelen, krijg wat daglicht in je gezicht. Zo start je lichaam ‘s avonds op tijd met de aanmaak van melatonine, zodat jij slaperig wordt.
Beweeg voldoende in de dag, zodat er geen stress opbouwt in je lichaam waardoor je ‘s avonds niet kan slapen
Gaat niet te laat ‘s avonds sporten. Je brengt je lichaam in een stress reactie met sporten en hebt niet voldoende tijd meer om terug tot rust te komen.
Eet niet te laat, niet te zout, niet te vet, niet te suikerig
Doe wat zachte stretch oefeningen voor je gaat slapen
Kijk geen gewelddadige series. Je lichaam kent het verschil niet tussen fictie en realtiteit, dus gaat in stress > minder ontspanning voor het slapen
Neem geen telefoon mee naar bed
Lees voor het slapen in een fijn, ontspannend boek
Maak van je slaapkamer een ontspannende plek met gezellige sfeerverlichting

In dit alles, vergelijk jezelf niet met anderen. Als het bij anderen wel lijkt alsof ze een mega opgeladen batterij hebben, helpt het jouw geluksgevoel niet om je met hen te vergelijken.

Kies om te focussen op jezelf, je eigen batterij en wat je kan doen om zelf een leuker leven te leiden. Voor jou.

En ga alvast, tijdens het thee drinken onder een dekentje, wat reflecteren op de afgelopen maanden en dromen van wat je allemaal nog graag zou willen doen. Leer je energie volgen en erop vertrouwen dat jij jezelf niet hoeft te pushen om aan die goede voornemens te werken wanneer het niet het goede moment is. In de lente voel jij waarschijnlijk vanzelf weer zin om allerlei nieuwe dingen te doen, te leren en op te starten.

Ik heb een bord op pinterest met allerlei foto’s die mijn dromen en mijn verlangens mooi in beeld brengen. Ik kijk hier elke dag naar. Het helpt me om keuzes te blijven maken die hierbij passen, om te blijven voelen en niet per ongeluk ineens doelen na te jagen van anderen.

Als jij voelt dat je niet gewoon normaal moe bent en je extreem somber bent, laat het dan niet zo. Laat je vitamine D checken, spreek erover met de mensen rondom jou, met je dokter of met mij. Reik uit en vraag om hulp. Je bent nooit alleen ❤️